Việc Chơi Piano Có Thể Hỗ Trợ Sức Khỏe Tinh Thần Của Bạn Như Thế Nào
Mỗi năm, vào ngày 10 tháng 10, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) kỷ niệm Ngày Sức khỏe Tinh thần Thế giới.
Theo Khảo sát Tình trạng Sức khỏe Tâm thần Người trưởng thành (Adult Psychiatric Morbidity Survey) do Dịch vụ Y tế Quốc gia Vương quốc Anh thực hiện năm 2014, cứ sáu người thì có một người trong tuần trước đó đã trải qua một vấn đề sức khỏe tinh thần phổ biến. Nhưng sức khỏe tinh thần là gì? Theo WHO, sức khỏe tinh thần là một trạng thái năng động, luôn thay đổi. Tùy vào hoàn cảnh, có ngày chúng ta cảm thấy buồn bã, căng thẳng hoặc lo âu, nhưng ngày khác lại thấy ổn.
“Ổn” ở đây được tổ chức này hiểu là một trạng thái tinh thần cho phép chúng ta phát huy tối đa tiềm năng của bản thân, đối mặt với những thăng trầm của cuộc sống hằng ngày và tham gia trọn vẹn vào đời sống gia đình, cộng đồng và xã hội.
Điều đó đồng nghĩa với việc có khả năng học tập, thể hiện và quản lý cả cảm xúc tích cực lẫn tiêu cực, hình thành và duy trì các mối quan hệ trong mọi hoàn cảnh, cũng như thích nghi và ứng phó với sự thay đổi và bất định. Theo APMS, trong số những người gặp vấn đề về sức khỏe tinh thần, cứ mười người thì có một người trải qua lo âu hoặc trầm cảm – những triệu chứng thường được mô tả là rối loạn thần kinh. Những triệu chứng ít gặp hơn, được gọi là loạn thần, ảnh hưởng đến cách một người nhận thức thực tại và có thể đi kèm với ảo giác.
Tất nhiên, sức khỏe tinh thần là một vấn đề mang tính cá nhân sâu sắc và có thể biểu hiện dưới nhiều hình thức khác nhau. Dẫu vậy, một chuyên gia đưa ra một chiến lược đơn giản để quản lý vấn đề này – điều chắc hẳn không gây bất ngờ với độc giả của Pianist.
“Chúng tôi biết rằng việc chơi một nhạc cụ là một kỹ năng sáng tạo có thể giúp những người đang gặp các vấn đề như trầm cảm, rối loạn lo âu, sang chấn hay mất mát,” Dave Smithson, giám đốc điều hành của tổ chức từ thiện sức khỏe tinh thần Anxiety UK, cho biết. “Đây là điều chúng tôi gọi là một hoạt động chánh niệm. Bởi vì nó đòi hỏi sự tập trung cao độ, nó giúp đưa tâm trí chúng ta ra khỏi những suy nghĩ và cảm xúc đang làm quá tải bộ não. Những suy nghĩ và cảm xúc đó chỉ đơn thuần là suy nghĩ và cảm xúc, chứ không phải sự thật. Chúng tôi có một tấm biển trong văn phòng ghi: ‘What if – so what?’ (Nếu thì sao – thì đã sao?). Nó nhắc nhở rằng lo âu thường bắt nguồn từ việc chúng ta lo lắng về những điều nằm ngoài tầm kiểm soát của mình.”
Theo Smithson, việc chơi piano cho phép chúng ta loại bỏ những suy nghĩ tiêu cực bằng cách xử lý và chuyển hóa chúng. “Điều tuyệt vời là chơi piano hay bất kỳ hoạt động chánh niệm nào đòi hỏi sự tập trung không chỉ là giải pháp tạm thời. Với nhiều người mà tình trạng của họ phù hợp, nó có thể mang lại lợi ích lâu dài – miễn là họ tiếp tục duy trì hoạt động đó.”
Những phát hiện bổ sung
Những nhận định của Smithson được củng cố bởi một nghiên cứu do các nhà khoa học tại Phần Lan và Na Uy thực hiện năm 2011, cho thấy liệu pháp âm nhạc có thể cải thiện việc điều trị trầm cảm. Các bệnh nhân được mời chơi nhiều loại nhạc cụ gõ trong suốt thời gian thử nghiệm ba tháng.
Khi kết thúc, những bệnh nhân được điều trị bằng liệu pháp âm nhạc kết hợp với chăm sóc tiêu chuẩn cho thấy sự cải thiện triệu chứng rõ rệt hơn so với nhóm chỉ nhận chăm sóc tiêu chuẩn. Tuy nhiên, ba tháng sau khi thử nghiệm kết thúc, kết quả của hai nhóm lại tương đương nhau. Viết trên British Journal of Psychiatry, bác sĩ tâm thần Michael Crawford lý giải vì sao liệu pháp âm nhạc giúp những người bị trầm cảm: “Việc lắng nghe và sáng tạo âm nhạc cho phép con người thể hiện bản thân theo những cách phi ngôn ngữ. Sự tương tác giữa giai điệu, hòa âm và tiết tấu kích thích các giác quan và mang lại cảm giác bình yên. Việc tham gia vào âm nhạc làm tăng mức hormone dopamine.” Nói ngắn gọn, âm nhạc khiến chúng ta cảm thấy tốt hơn.
Chris O’Sullivan, Trưởng bộ phận Phát triển Kinh doanh và Gắn kết của Quỹ Sức khỏe Tinh thần tại London, bổ sung: “Mặc dù chúng ta chưa thể khẳng định dứt khoát rằng việc chơi nhạc cụ có ích cho người bị trầm cảm, hay có thể bảo vệ và cải thiện sức khỏe tinh thần nói chung, nhưng chắc chắn có cơ sở để tin rằng điều đó là khả thi. Việc đắm mình trong một hoạt động sáng tạo sử dụng kỹ năng của bản thân có thể giúp chúng ta phân tâm, thư giãn và nâng cao cảm xúc. Việc chơi nhạc cũng có thể mang đến những cách khám phá cảm xúc thông qua âm thanh, và giúp chúng ta kết nối lại với những điều có ý nghĩa trong cuộc sống.
“Cũng cần nói rằng, với một số người, trải nghiệm trầm cảm có thể bao gồm cảm giác không thể tập trung khi chơi nhạc, hoặc dẫn đến sự tự phê phán gay gắt. Nếu bạn rơi vào trường hợp đó, hãy nhớ rằng khi màn sương mù tan đi, niềm vui với âm nhạc sẽ quay trở lại. Thỉnh thoảng quay lại và chơi, dù chỉ trong thời gian ngắn, cũng có thể giúp ích. Với những ai đang tìm kiếm một sở thích hoặc kỹ năng giúp đầu óc minh mẫn và mang lại lối thoát để thể hiện bản thân, chơi nhạc cụ có thể là một lựa chọn đáng giá – mở ra cơ hội giao lưu xã hội với người khác, hoặc sáng tạo trong không gian riêng.”
Câu chuyện của một nghệ sĩ piano
Nghệ sĩ piano hòa nhạc Clare Hammond
Clare Hammond, nghệ sĩ piano hòa nhạc từng được trao giải Nghệ sĩ Trẻ của Hiệp hội Giao hưởng Hoàng gia năm 2016, mắc chứng trầm cảm nhưng đã tìm thấy sự cứu rỗi khi mang âm nhạc đến với những người bên ngoài phòng hòa nhạc. “Là nghệ sĩ biểu diễn, chúng tôi phải tập trung ở mức độ cực cao, ngay từ khi còn rất nhỏ trước khi theo đuổi sự nghiệp,” cô chia sẻ. “Nghề này rất cạnh tranh và đòi hỏi phải phát triển trình độ kỹ năng cao. Tôi từng phát triển mạnh mẽ trong những yêu cầu đó, nhưng dần thấy lối suy nghĩ quá tập trung vào bản thân trở nên khó đối mặt.” Trớ trêu thay, chính việc khám phá sức mạnh kết nối con người của âm nhạc đã thay đổi góc nhìn của Clare và đưa cô bước vào con đường hồi phục.
“Tôi không thể giải thích điều gì đang diễn ra về mặt nhận thức, nhưng về mặt trải nghiệm, tôi bắt đầu hiểu khía cạnh giao tiếp nằm ở cốt lõi của âm nhạc. Điều này tác động sâu sắc đến cả quá trình hồi phục lẫn sự phát triển nghệ thuật của tôi sau này. Tôi bắt đầu biểu diễn trong các trại giam và chứng kiến tác động mạnh mẽ mà âm nhạc cổ điển có thể mang lại cho những người đang ở trong hoàn cảnh khó khăn, ngay cả khi họ chưa từng tiếp xúc với thể loại này. Âm nhạc cho chúng ta cơ hội thoát ly, khơi dậy hy vọng và nuôi dưỡng sức mạnh. Thông qua việc thấy được sức mạnh của âm nhạc đối với sức khỏe tinh thần của người khác, tôi bắt đầu hiểu giá trị công việc của chính mình.”
Dành cho tất cả các nhạc sĩ và nghệ sĩ piano đang phải đối mặt với trầm cảm, Clare gửi gắm đôi lời động viên: “Dù tại thời điểm đó mọi thứ có thể cảm thấy hoàn toàn quá sức, nhưng chúng ta học được rất nhiều về bản thân và về thân phận con người từ những trải nghiệm bất lợi. Hãy biết rằng đã có những người khác từng ở trong hoàn cảnh của bạn và đã tìm được lối đi qua. Hãy chơi hoặc lắng nghe những bản nhạc kể câu chuyện ấy và tin rằng điều này sẽ không kéo dài mãi mãi.”
Xem thêm sản phẩm Đàn Piano.
Xem thêm sản phẩm Guitar Điện.
Xem thêm sản phẩm Guitar Acoustic.
Xem thêm sản phẩm Guitar Classic.
Xem thêm sản phẩm Guitar Pedal.
Xem thêm sản phẩm Amplifier.