
Khám Phá Phong Cách Piano Rock & Roll
Loạt bài này sẽ bao quát nhiều thể loại piano khác nhau, bao gồm Contemporary Classical, Blues, Country, Latin, Rock & Roll, New Orleans, Jazz, Pop, Funk, Boogie Woogie, Ragtime, Rock, Gospel và Ballad. Mỗi bài viết đều trình bày nhiều kỹ thuật chơi đàn và mẹo thực hành, giúp bạn mở rộng kiến thức âm nhạc cũng như vốn tiết mục ở nhiều phong cách khác nhau.
Rock & Roll bắt nguồn từ đâu?
Rock & Roll bắt đầu được biết đến rộng rãi vào cuối thập niên 1940 đến đầu thập niên 1950, khi DJ Alan Freed sử dụng cụm từ “Rock & Roll” để mô tả những bản rhythm and blues có tiết tấu nhanh mà ông phát trong chương trình radio Moon Dog House Rock and Roll Party tại Cleveland, bang Ohio, Mỹ.
Đội hình điển hình của một ban nhạc Rock & Roll thời kỳ đó thường bao gồm trống, contrabass (upright bass) và piano hoặc guitar đóng vai trò nhạc cụ chính, cùng với giọng hát lead. Những nghệ sĩ Rock & Roll tiêu biểu có thể kể đến Chuck Berry, Little Richard, Jerry Lee Lewis và Elvis Presley.
Bắt đầu với các line bass tay trái
Những line bass sau đây thường dựa trên vòng hợp âm blues 12 ô nhịp (12-bar blues), với cấu trúc cơ bản như sau:
C – C – C – C – F – F – C – C – G – F – C – C.
Bây giờ, hãy cùng đi sâu hơn vào phong cách chơi đàn của một số tên tuổi lớn nhất trong Rock & Roll.
Phong cách Jerry Lee Lewis

Jerry Lee Lewis sinh năm 1935 tại Louisiana, Mỹ. Ông bắt đầu chơi piano từ năm 9 tuổi, và chỉ một năm sau đó, cha mẹ ông đã thế chấp trang trại để mua cho ông một cây đàn piano riêng. Bản hit lớn đầu tiên của ông là Whole Lotta Shakin’ Goin’ On, ca khúc này nhanh chóng thành công trên cả các bảng xếp hạng pop, country và R&B. Đĩa đơn tiếp theo, Great Balls of Fire, càng củng cố tên tuổi của ông nhờ những màn trình diễn sân khấu “Killer” đầy bùng nổ, như nhảy lên đàn piano hoặc thậm chí đốt đàn ngay trên sân khấu trước sự cuồng nhiệt của khán giả. Gần như không nghệ sĩ nào muốn biểu diễn sau tiết mục của ông.
Whole Lotta Shakin’ Goin’ On được chơi theo feel shuffle, với nhịp 12/8.

Great Balls of Fire lại được chơi với móc đơn đều (straight quavers).

Phong cách Little Richard

Little Richard, tên khai sinh là Richard Wayne Penniman, sinh tháng 12 năm 1932 tại Macon, bang Georgia. Ông có hàng loạt bản hit đình đám như Tutti Frutti, Long Tall Sally, The Girl Can’t Help It và Lucille. Sự nghiệp âm nhạc của ông khởi đầu với việc hát nhạc gospel trong các nhà thờ Ngũ Tuần ở miền Nam nước Mỹ. Sau đó, ông rời nhà để biểu diễn rhythm and blues trong các đoàn lưu diễn và hộp đêm, và cũng chính trong giai đoạn này ông lấy nghệ danh Little Richard. Cách luyến giọng đặc trưng (“vocal whoop”) của ông được truyền cảm hứng từ ca khúc Caldonia của Louis Jordan, cùng với hình ảnh ria mép mảnh như bút chì đã trở thành dấu ấn riêng.
Tutti Frutti sử dụng cùng vòng hợp âm blues 12 ô nhịp như trên, nhưng được viết ở giọng F. Khi kết thúc line bass này, bạn gần như sẽ tự động ngân nga: “A wop bop a loo bop, a lop bam boom!”.

Lucille cũng dựa trên vòng hợp âm blues 12 ô nhịp ở giọng C. Khi đã chơi thuần thục, hãy thử chuyển (transpose) sang giọng F rồi tiếp tục sang giọng G để mở rộng kỹ năng.

Phong cách Fats Domino

Fats Domino (tên khai sinh Antoine Dominique Domino Jr.) sinh tháng 2 năm 1928 tại New Orleans, bang Louisiana. Với hơn 65 triệu bản thu được bán ra, ông là một trong những người tiên phong của nhạc Rock & Roll, đồng thời là một trong những nghệ sĩ Rock & Roll đầu tiên bán được hơn 1 triệu bản cho một ca khúc – đĩa đơn đầu tay The Fat Man.
Fats Domino có ảnh hưởng sâu rộng đến nhiều nghệ sĩ Rock & Roll khác, đặc biệt là Elvis Presley, người từng gọi ông là “vị vua đích thực của Rock & Roll”. Những bản hit tiêu biểu của ông bao gồm Blueberry Hill, Ain’t That A Shame và I’m Walkin’.
Line bass của Blueberry Hill được chơi ở nhịp 12/8. Tông gốc là E trưởng, dù bản thu gốc có piano không thật sự chuẩn cao độ – có lẽ đó cũng là “chất” rất Rock & Roll! Hãy thử chơi và cảm nhận.

Glissando
Bạn sẽ nghe thấy glissando trong các bản Great Balls of Fire và Whole Lotta Shakin’ Goin’ On của Jerry Lee Lewis. Glissando được thực hiện bằng cách “quẹt” nhanh tay lên hoặc xuống các phím, theo đúng tốc độ mà âm nhạc yêu cầu.
Mẹo chơi:
- Khi quẹt xuống, dùng ngón cái với góc khoảng 45 độ.
- Nhấn mạnh nốt đầu tiên, sau đó làm mềm các nốt tiếp theo.
- Hãy luyện glissando trên line bass của Whole Lotta Shakin’ Goin’ On.

Các nốt móc đơn lặp lại (repeated quavers)
Các nốt móc đơn lặp lại đôi khi có thể dùng cùng một cao độ xuyên suốt cả ba hợp âm, ví dụ C, F và G. Hãy thử áp dụng trên các line bass của Great Balls of Fire, Tutti Frutti và Lucille.

Bạn cũng có thể lặp lại cùng một riff trên line bass shuffle của Whole Lotta Shakin’ Goin’ On. Thử nghiệm chuyển từ Gb lên G ở những vị trí khác nhau trong ô nhịp, chẳng hạn như dưới dấu ngoặc thứ hai trong ví dụ.

Mẹo chơi:
- Hãy thử chơi nhanh gấp đôi, nếu thể lực ngón tay cho phép.

Riff
Hãy thử các riff được đánh dấu trong ngoặc. Chúng có thể chơi trên line bass ở giọng C, sau đó chuyển toàn bộ sang các giọng F và G.
Mẹo chơi:
- Kết hợp linh hoạt các riff khác nhau.
- Thử áp dụng chúng lên các line bass đã giới thiệu trước đó, ở cả nhịp 4/4 và 12/8.

Cách “comp” hợp âm
Khi bạn không phô diễn kỹ năng solo piano, bạn sẽ cần “comp” hợp âm để đệm cho ca sĩ, nhạc cụ solo khác, hoặc lấp đầy khoảng trống giữa các lick và riff.
Mẹo chơi:
- Luyện từng hợp âm riêng lẻ trước.
- Sau đó kết hợp các nhịp điệu khác nhau, sử dụng cả phách mạnh, phách yếu và các nhịp đảo phách trong ô nhịp, thậm chí kéo dài sang ô nhịp kế tiếp.

Dưới đây là một tác phẩm piano tôi viết theo phong cách Jerry Lee Lewis, mang tên Harry’s Boogie.
Những điều cần ghi nhớ
- Hãy luôn tuân theo vòng hợp âm blues 12 ô nhịp.
- Luyện các line bass trước, cố gắng không nhìn tay trái.
- Chuyển các lick và riff bạn yêu thích sang giọng F và G.
- Ghi nhớ toàn bộ bài chơi thuộc lòng.
Xem thêm sản phẩm Đàn Piano.
Xem thêm sản phẩm Guitar Điện.
Xem thêm sản phẩm Guitar Acoustic.
Xem thêm sản phẩm Guitar Classic.
Xem thêm sản phẩm Guitar Pedal.
Xem thêm sản phẩm Amplifier.


