Chơi Piano Cổ Điển Đương Đại Như Thế Nào?

Chuỗi bài viết này sẽ bao quát nhiều thể loại piano khác nhau, bao gồm Cổ điển đương đại, Blues, Country, Latin, Rock n Roll, New Orleans, Jazz, Pop, Funk, Boogie Woogie, Ragtime, Rock, Gospel và Ballad. Mỗi bài viết sẽ minh họa nhiều kỹ thuật chơi và mẹo thực hành, nhằm giúp mở rộng kiến thức âm nhạc cũng như vốn tiết mục của bạn ở nhiều thể loại khác nhau.

Cổ điển đương đại là gì?

Âm nhạc Cổ điển đương đại tiếp thu các ý tưởng chịu ảnh hưởng từ âm nhạc điện tử, tối giản, thể nghiệm và chuỗi âm (serial), và được xem là phiên bản hiện đại của âm nhạc cổ điển. Thể loại này bao gồm nhiều nhánh nhỏ như hậu điệu tính (post-tonal), nhạc chuỗi âm, âm nhạc điện tử, âm nhạc thể nghiệm và âm nhạc tối giản.

Ludovico Einaudi được biết đến rộng rãi như một trong những người tiên phong của âm nhạc Cổ điển đương đại. Ông sinh ngày 23 tháng 11 năm 1955 tại Turin, Ý. Einaudi bắt đầu sáng tác từ khi còn là thiếu niên, theo học chính quy tại Nhạc viện Verdi ở Milan và tốt nghiệp với bằng sáng tác vào năm 1982. Âm nhạc của ông thường mang phong cách tối giản, sử dụng các mô hình arpeggio lặp lại ở tay trái và các motif giai điệu ở tay phải. Những tác phẩm solo nổi tiếng nhất của ông bao gồm Le Onde (1996), I Giorni (2001) và Nuvole Bianche (2003).

Einaudi trình diễn Nuvole Bianche, live tại Steve Jobs Theatre năm 2019

Năm bước để chơi piano theo phong cách Einaudi

1. Chọn key để chơi

Mặc dù Einaudi có sáng tác ở các giọng trưởng, nhưng ông đặc biệt ưa chuộng thang âm thứ tự nhiên, như minh họa bên dưới. Einaudi thường bắt đầu bằng việc tạo ra những giai điệu đơn giản, sử dụng motif (ý tưởng lặp lại) hoặc chơi hợp âm. Hãy dùng thang âm này làm nền tảng cho tác phẩm của bạn.

La thứ tự nhiên (A natural minor)

2. Chọn hợp âm

La thứ (A minor):

a) Chọn bốn hợp âm từ bảy hợp âm trong giọng La thứ, bắt đầu với Am làm hợp âm đầu tiên. Chơi các hợp âm này bằng tay trái. Một vòng hợp âm mà Einaudi đã sử dụng trong tác phẩm Experience (2013) là F#m – A – C#m – D. Nếu chuyển vòng hợp âm này sang La thứ, ta sẽ có dạng gần như sau: Am – C – Em – F.

b) Chọn nhịp. Einaudi thường viết ở nhịp 4/4, 3/4 hoặc 6/8, vì vậy bạn nên chọn một trong các nhịp này.

c) Xây dựng một giai điệu hoặc motif gồm bốn nốt (4/4) hoặc ba nốt (3/4, 6/8), bắt đầu bằng một trong ba nốt A, C hoặc E của hợp âm Am. Ba nốt này được gọi là nốt hợp âm. Sử dụng các nốt chuyển (B và D) để “đi qua” các nốt hợp âm, hoặc dùng những nốt khác trong thang âm La thứ để tạo giai điệu, sau đó kết thúc ở một nốt hợp âm của hợp âm tiếp theo.

Lưu ý: Hợp âm thứ hai bên dưới là hợp âm Si giảm (B diminished). Hợp âm này có thể gây cảm giác gắt tai. Bạn có thể tránh sử dụng nó, trừ khi bạn biết cách đưa nó vào vòng hợp âm một cách khéo léo.

Dưới đây là một ý tưởng giai điệu nhỏ dựa trên vòng hợp âm Am – F – Am – G.

3. Kết hợp arpeggio

Einaudi rất thích sử dụng arpeggio trong âm nhạc của mình, thường bỏ nốt thứ ba và chỉ dùng nốt gốc, quãng năm và quãng tám. Ông áp dụng ý tưởng này trong các tác phẩm Primavera (2006) và Stella del Mattino (2001).

a) Để tạo arpeggio, hãy dùng nốt thứ nhất, thứ ba, thứ năm và quãng tám của bất kỳ thang âm trưởng hoặc thứ nào. Dưới đây là arpeggio La thứ ở nhịp 6/8.

b) Tạo một mô hình bằng cách kết hợp các nốt này. Đây là một dạng arpeggio rất điển hình theo phong cách Einaudi.

Dưới đây là một mô hình nhịp 4/4 để so sánh.

c) Với bốn hợp âm đã chọn trước đó, hãy áp dụng cùng một mô hình arpeggio cho từng hợp âm.

d) Sau đó, thêm giai điệu hoặc motif của bạn vào. Ở ví dụ này, phần mở đầu có thêm đoạn bass kéo dài hai ô nhịp.

4. Thêm hợp âm rải (broken chords)

Ngoài arpeggio, Einaudi còn sử dụng hợp âm rải ở tay trái. Để chơi hợp âm rải, hãy tách các nốt trong hợp âm ra và chơi từng nốt riêng lẻ. Hãy thử áp dụng hợp âm rải với giai điệu ban đầu của bạn, hoặc nếu có cảm hứng, hãy thay đổi cả giai điệu lẫn hợp âm.

Bạn thấy ví dụ nào hay hơn: arpeggio hay hợp âm rải?

Việc luyện tập hợp âm rải ở thế gốc, đảo 1 và đảo 2 là rất quan trọng, vì nó giúp các chuyển động hợp âm mượt mà hơn. Ví dụ dưới đây minh họa hợp âm Đô trưởng, với vị trí của nốt gốc được đánh dấu.

5. Tạo đường bass

Việc sử dụng các thế đảo hợp âm sẽ tự nhiên tạo ra đường bass. Trong ví dụ bên dưới, ở ô nhịp thứ tư và thứ sáu (được đánh dấu bằng ngoặc), ta thấy hợp âm Đô trưởng rải ở thế đảo 2. Cách đảo này tạo ra một đường bass mang tính “thang âm”, giúp chuyển tiếp mượt mà hơn giữa hợp âm Am và Fmaj7.

Dưới đây là một tác phẩm piano do tôi sáng tác theo phong cách Einaudi, có tên Titan (chương 1). Tôi sử dụng các giai điệu đơn giản, đường bass arpeggio và các đoạn chạy bass. Bạn hãy thử tự sáng tác một tác phẩm theo phong cách Einaudi của riêng mình.

Những điều cần ghi nhớ

• Chơi ở giọng thứ tự nhiên, sử dụng nhịp 4/4, 3/4 hoặc 6/8, và xây dựng giai điệu hoặc motif lặp lại.
• Chọn một vòng hợp âm và thêm mô hình arpeggio ở tay trái.
• Kết hợp hợp âm rải ở tay trái, sử dụng các thế đảo để tạo đường bass đi xuống mượt mà.

Xem thêm sản phẩm Đàn Piano.

Xem thêm sản phẩm Guitar Điện.

Xem thêm sản phẩm Guitar Acoustic.

Xem thêm sản phẩm Guitar Classic.

Xem thêm sản phẩm Guitar Pedal.

Xem thêm sản phẩm Amplifier.