Cách Luyện Tập Piano Đúng Đắn

Cách Luyện Tập Piano Đúng Đắn

Khi nói đến việc luyện tập piano, nhiều người chơi piano tin rằng số lượng quan trọng hơn chất lượng. Nhưng thực tế, chính cách bạn luyện tập mới là yếu tố tạo nên sự khác biệt thực sự.

Có một video YouTube rất hay về cố nghệ sĩ piano và nhà sư phạm người Mỹ Earl Wild trong một buổi masterclass tại một trường đại học ở Mỹ. Khi đoạn phim được ghi lại, Wild đã ngoài 80 tuổi, nhưng ông vẫn tràn đầy những lời khuyên vô giá và các câu nói dí dỏm. “Bạn biết không,” ông nói, dừng học viên lại giữa chừng, “tôi thấy rất nhiều sinh viên nhìn lên trời trước khi bắt đầu chơi, như thể đang chờ đợi một sự cảm hứng thiêng liêng nào đó. Không biết họ đang chờ điều gì? Chúa sẽ không giúp họ đâu, tôi bảo họ thế. Điều gì sẽ giúp ư? Luyện tập, dĩ nhiên rồi,” ông cười nói.

Học từ Earl

Ở nhiều khía cạnh, Wild nói hoàn toàn đúng. Nhưng “luyện tập” chỉ là một từ, và nếu không được dạy đúng ngay từ đầu, rất ít học sinh – dù là trẻ em hay người lớn – thực sự biết một cách bản năng phải luyện tập như thế nào. Giáo viên cần truyền đạt cho học sinh bản chất của những thói quen tốt, với hy vọng rằng đến một lúc nào đó họ sẽ trở nên tự lập hơn.

Thế nhưng, nhiều học sinh vẫn giữ quan niệm rằng luyện tập càng nhiều thì họ sẽ chơi càng giỏi. Một số phụ huynh tin rằng nếu con mình luyện tập tới sáu tiếng mỗi ngày (trong khi có những nhạc công chuyên nghiệp luyện tập ít hơn nhiều), thì đứa trẻ sẽ đạt được những kết quả kỳ diệu. Nhưng vấn đề nằm ở chất lượng của việc luyện tập, chứ không phải số lượng.

Cách Luyện Tập Piano Đúng Đắn

Có chỉ một cách luyện tập duy nhất không? Chắc chắn là không.

Như người ta vẫn nói, có nhiều con đường dẫn đến Rome. Dù bạn ở trình độ nào, các nguyên tắc cơ bản vẫn giống nhau: luôn biết rõ mình sẽ luyện tập điều gì trước khi bắt đầu; giải quyết từng khó khăn một cách có hệ thống; tập từng tay riêng trước khi ghép hai tay lại với nhau; và đảm bảo bạn nắm chắc ngón tay sử dụng.

Khi thời gian eo hẹp

Khi thời gian hạn chế – và hầu như lúc nào cũng vậy – bạn cần luyện tập một cách tiết kiệm và hiệu quả nhất có thể. Hãy chia việc luyện tập thành những phần nhỏ, dễ đạt được. Lập một thời khóa biểu và xác định rõ bạn muốn hoàn thành điều gì theo tuần, theo hai tuần hoặc theo tháng, với những mục tiêu cụ thể cần đạt được vào cuối mỗi giai đoạn. Thời khóa biểu sinh ra là để… phá vỡ, nên nếu có một tháng bạn ít thời gian hơn thì cũng không sao. Khi đó, bạn càng cần học cách sử dụng quỹ thời gian ít ỏi của mình một cách thông minh và hiệu quả hơn.

Phần dễ để sau

Giáo viên thường gặp những học sinh vẫn vướng đúng những khó khăn mà họ khẳng định đã luyện tập rất nhiều trong tuần trước. Khi được hỏi cụ thể họ đã luyện tập ở nhà như thế nào (sau một chút “điều tra” khéo léo), một mô-típ quen thuộc lại xuất hiện. Hầu như lúc nào học sinh cũng luyện phần dễ trước, thường là luôn bắt đầu từ đầu bản nhạc (đó là lý do vì sao những ô nhịp mở đầu của hầu hết các tác phẩm luôn trôi chảy hơn), và gần như không bao giờ luyện ở tốc độ được khuyến nghị. Từ “chậm” dường như không tồn tại trong từ điển của họ, bởi họ tin rằng mình sẽ đạt được kết quả kỳ diệu ở tốc độ “100 km/h”. Và việc luyện tay riêng thì lại càng bị né tránh!

Lập danh sách

Bắt đầu từ đâu? Mỗi tác phẩm đều có những thách thức riêng, và không có hai học sinh nào gặp khó khăn giống hệt nhau khi chơi cùng một bản nhạc. Trước khi thậm chí đặt tay lên phím đàn, hãy lập một danh sách những điều bạn biết chắc mình sẽ gặp khó khăn trong tác phẩm đó. Bạn có thể vướng ở một tiết tấu, một nốt trang trí, một đoạn arpeggio hay hợp âm đòi hỏi kỹ thuật; chưa kể đến các yếu tố âm nhạc hoặc diễn giải. Hãy cố gắng chi tiết nhất có thể, và tùy vào trình độ của bạn, hãy sắp xếp các khó khăn theo mức độ ưu tiên – tất cả đều thực hiện mà chưa cần chạm vào đàn. Nếu bạn hay đãng trí, hãy ghi thẳng danh sách các khó khăn này ngay trên bản nhạc.

Khi đã có danh sách, bạn có thể bắt đầu kiểm tra từng mục tại piano. Rất có thể bạn sẽ nhanh chóng gạch bỏ được một số điều, bởi việc trực tiếp thử nghiệm trên đàn đôi khi (nhưng không phải lúc nào) cũng khiến mọi thứ trở nên dễ hơn. Những đoạn khó hơn chắc chắn sẽ cần được luyện tập cẩn thận, và đây chính là lúc bạn cần đến một thời khóa biểu cụ thể. Một mẹo hữu ích là đánh dấu bản nhạc bằng bút chì màu, chia từng phần để luyện tập vào những ngày nhất định trong tuần.

Cách Luyện Tập Piano Đúng Đắn

Học sâu (Deep learning)

Giờ thì công việc thực sự có thể bắt đầu. Luôn rất dễ bị cám dỗ khi luyện những đoạn dễ trước, nhưng tốt hơn nhiều nếu bạn bắt đầu với những đoạn khó nhất rồi sau đó mới làm ngược lại, tiến dần đến các phần dễ hơn. Việc có sẵn thời khóa biểu trước mắt sẽ buộc bạn hình thành thói quen sắp xếp thời gian hợp lý và ngăn bạn chỉ đơn giản là chơi lướt toàn bộ tác phẩm. Dù vấn đề là gì, hãy luôn luyện tập thật chậm và tách tay. Ban đầu, hãy luyện từng hai ô nhịp một, hoặc từng câu nhạc, thậm chí chỉ nửa ô nhịp nếu đoạn đó đặc biệt khó, rồi từ đó dần dần xây dựng toàn bộ tác phẩm.

Khi bạn đã có thể chơi mọi thứ chính xác, hãy tăng tốc độ từ từ cho đến khi mọi chi tiết đạt được mức độ hài lòng của bạn. Sau đó, hãy lặp lại toàn bộ quá trình này khi ghép hai tay lại với nhau. Đánh dấu hoàn thành những mục bạn đã chơi được trong danh sách của mình để tạo ra cảm giác tiến bộ rõ ràng. Điều này đặc biệt hữu ích trong việc tạo động lực cho học sinh nhỏ tuổi, còn với học sinh lớn hơn thì luôn có thể tự thưởng cho mình một tách trà, hoặc thậm chí là một thứ gì đó “mạnh” hơn.

Tầm quan trọng của nhịp điệu

Luyện tập nhịp điệu, chẳng hạn như các mô hình ngắn–dài và dài–ngắn, có thể giúp làm đều các chuỗi móc đơn hoặc móc kép. Bạn cũng có thể thử luyện theo những nhóm nốt khác nhau, ví dụ chơi các nốt theo nhóm nhỏ (như C–D, C–D–E, C–D–E–F, v.v.), để vừa rèn luyện kỷ luật cho các ngón tay vừa xây dựng trí nhớ cơ bắp. Cách này đặc biệt hữu ích khi bạn muốn luyện tốc độ, vì nó cho phép bạn quan sát một cách “vi mô” chuyển động phối hợp của ngón tay và bàn tay. Bạn cũng có thể ghi âm hoặc quay video phần chơi của mình.

Dưới đây là một trong những masterclass rất hay của chúng tôi về cách cải thiện nhịp điệu, được ghi hình tại Steinway & Sons, London.

Đừng nhìn xuống

Hãy thử chơi một đoạn nhạc mà không nhìn vào tay mình. Trong khi một số người học trẻ có thể hào hứng với ý tưởng chơi mà không nhìn tay, thì nhiều học viên lớn tuổi lại tỏ ra hoảng hốt, như thể họ vừa được yêu cầu chơi đàn trong tư thế… trồng cây chuối! Khi luyện gam, học sinh thường bị sa lầy vào nốt nhạc và ngón tay, nhưng ngay khi loại bỏ điểm tựa thị giác, một dạng “cảm nhận ngoài giác quan” dường như xuất hiện và các vấn đề bỗng giảm đi. Học viên buộc phải lắng nghe thật kỹ những gì mình đang chơi và cảm nhận bằng xúc giác, nhờ đó âm nhạc trở nên chắc chắn hơn rất nhiều dưới các ngón tay.

Cảm nhận đường đi

Kỹ thuật cảm giác này cũng có thể được áp dụng rất hiệu quả cho các đoạn quãng tám, hoặc những đoạn nhạc có bước nhảy lớn. Một học viên chưa có kinh nghiệm thường cố gắng chơi mỗi khoảng cách lớn càng nhanh càng tốt, điều này hầu như luôn dẫn đến việc đánh hụt nốt, âm thanh gắt và cảm giác không đều. Việc chơi “đường viền” của đoạn nhạc, chẳng hạn như từ nốt trầm nhất của hợp âm này sang nốt trầm nhất của hợp âm tiếp theo (hoặc nốt cao nhất sang nốt cao nhất), trong khi các ngón tay còn lại vẫn đặt nhẹ, im lặng trên các nốt tương ứng, có thể giúp ích rất nhiều. Cách này giúp người chơi ước lượng khoảng cách chính xác hơn và phần lớn thời gian sẽ loại bỏ nguy cơ đánh hụt nốt. Các giáo viên piano gọi đây là “ghost playing”, và kỹ thuật này có thể áp dụng cho những đoạn quãng tám đơn giản hoặc các nhóm hợp âm dày, những mô hình thường thấy trong nhiều Nocturne hoặc Waltz của Chopin chẳng hạn. Đây là một kỹ năng vô cùng quý giá cần được trau dồi cho mọi loại repertoire.

Đa dạng là gia vị của việc luyện tập

Đừng lặp đi lặp lại cùng một cách luyện tập mãi. Luyện tập theo nhiều cách khác nhau sẽ khiến quá trình trở nên thú vị hơn. Bạn thậm chí có thể ghi chú lại cách mình đã luyện một đoạn nhạc cụ thể, để sau này áp dụng kỹ thuật đó cho một tác phẩm khác. Luyện cùng một đoạn ở tay khác nhau, hoặc ở các quãng tám khác nhau, cũng rất hữu ích. Ví dụ, nếu bạn có một đoạn cho tay phải, hãy thử chuyển sang tay trái và ngược lại, hoặc thậm chí chơi ở một giọng khác, điều này sẽ giúp cải thiện khả năng chuyển giọng. Cũng cần nhớ rằng, nếu một đoạn nhạc chơi tốt vào ngày hôm nay, không có nghĩa là ngày mai nó cũng sẽ tốt như vậy, vì thế việc lặp lại và lặp lại có biến đổi sẽ giúp tăng độ chắc chắn tổng thể và trí nhớ cơ bắp tốt hơn.

Luyện tập đúng cách không phải lúc nào cũng hiển nhiên, và nếu bạn cho phép dùng một hình ảnh quen thuộc, thì không phải lúc nào cũng dễ “thấy được khu rừng giữa những cái cây”. Đây là cả một quá trình học hỏi, nhưng khi mọi thứ bắt đầu vận hành và bạn gặt hái được kết quả, cảm giác đó thực sự vô cùng xứng đáng. Hãy nhớ nghỉ giải lao đều đặn giữa các buổi luyện tập và đừng quá khắt khe với bản thân. Và hãy nhớ rằng, dù bạn luyện tập để thi cử hay chỉ để tận hưởng niềm vui, mục tiêu cuối cùng vẫn luôn giống nhau. Vì vậy, hãy phủi bỏ mạng nhện, bắt tay vào việc, và ghi nhớ những lời khuyên đáng suy ngẫm của ngài Wild.

Tóm tắt…

Năm mẹo luyện tập hàng đầu

  1. Xác định rõ bạn muốn đạt được điều gì với một tác phẩm trong một khoảng thời gian cụ thể, và chia mục tiêu đó thành những mục tiêu nhỏ, khả thi.

  2. Lên kế hoạch cho các buổi luyện tập hằng ngày bằng thời khóa biểu và danh sách. Hãy xử lý các đoạn khó trước và cân nhắc đánh dấu chúng trên bản nhạc bằng bút chì màu.

  3. Luyện tập chậm và tách tay.

  4. Xây dựng tác phẩm bằng cách luyện những đoạn nhỏ; đôi khi đoạn đó chỉ cần vài nốt nhạc.

  5. Sáng tạo trong cách luyện tập và suy nghĩ theo hướng dài hạn.

Xem thêm sản phẩm Đàn Piano.

Xem thêm sản phẩm Guitar Điện.

Xem thêm sản phẩm Guitar Acoustic.

Xem thêm sản phẩm Guitar Classic.

Xem thêm sản phẩm Guitar Pedal.

Xem thêm sản phẩm Amplifier

Bình luận

* Xin lưu ý, bình luận cần được phê duyệt trước khi được đăng.