Quy Tắc 80/20 Là Gì Và Bạn Có Thể Áp Dụng Nó Như Thế Nào Khi Chơi Piano?

Nếu bạn từng ngồi trước piano và cảm thấy nản lòng vì tiến bộ quá chậm, bạn không hề đơn độc. Rất nhiều nghệ sĩ piano – từ người mới bắt đầu cho tới người chơi chuyên nghiệp – đều gặp khó khăn trong việc biến thời gian luyện tập trở nên thực sự hiệu quả. Đây chính là lúc quy tắc 80/20 có thể phát huy tác dụng. Hãy cùng tìm hiểu quy tắc này là gì, nó áp dụng vào việc chơi piano ra sao và vì sao nó có thể giúp bạn tiến bộ rõ rệt.

Quy tắc 80/20 là gì?

Quy tắc 80/20, còn được gọi là Nguyên lý Pareto, cho rằng 80% kết quả đến từ chỉ 20% nỗ lực. Khái niệm này ban đầu do nhà kinh tế học người Ý Vilfredo Pareto đưa ra, và sau đó được áp dụng rộng rãi trong kinh doanh, năng suất làm việc cũng như phát triển cá nhân. Đây là một nguyên tắc định hướng, giúp chúng ta tập trung vào những hành động nhỏ nhưng có tác động lớn nhất.

Trong luyện tập piano, tỷ lệ này thậm chí có thể trở thành 90/10, nghĩa là 90% sự tiến bộ của bạn thường đến từ việc dành thời gian cho chỉ 10% bản nhạc bạn đang học. Nghe có vẻ trái ngược với trực giác, nhưng khi hiểu cách áp dụng, bạn sẽ thấy đây là một bước ngoặt lớn.

Vì sao luyện tập có trọng tâm lại hiệu quả hơn?

Khi học một tác phẩm mới, bạn rất dễ bị cám dỗ bởi việc chơi đi chơi lại những đoạn mình đã quen. Chúng nghe ổn, cảm giác dễ chịu và giúp bạn tự tin hơn. Tuy nhiên, dành quá nhiều thời gian cho những đoạn này thực tế không giúp cải thiện tổng thể màn trình diễn của bạn.

Sự thật là hầu hết các tác phẩm đều có những đoạn khó hơn hẳn, có thể là một chuỗi chạy ngón phức tạp, hợp âm rải khó, hoặc những thay đổi về cường độ đòi hỏi sự tinh tế. Chính những đoạn này là nơi quy tắc 80/20 (hay 90/10) phát huy tác dụng. Khi bạn dành 80–90% thời gian luyện tập cho một phần nhỏ nhưng khó nhất, bạn sẽ đạt được tiến bộ nhanh nhất trong thời gian ngắn nhất.

Cách áp dụng quy tắc 80/20 khi luyện piano

Trước hết, hãy xác định những đoạn bạn gặp khó khăn nhất. Phân tích bản nhạc và khoanh vùng các ô nhịp hoặc câu nhạc cần được chú ý thêm. Đó có thể là những đoạn chạy nhanh hoặc rối, thế bấm ngón tay không thoải mái, những cú nhảy xa trên bàn phím, tiết tấu khó, hoặc các tương phản về cường độ và biểu cảm.

Sau khi đã xác định được, hãy tách riêng từng đoạn để luyện. Làm việc với từng phần một, dù chỉ là hai ô nhịp. Tránh việc chơi đi chơi lại toàn bộ bản nhạc; thay vào đó, hãy tập trung chính xác vào nơi cần nhiều nỗ lực nhất.

Tiếp theo, hãy luyện thật chậm để rồi có thể chơi nhanh hơn. Luyện các đoạn này một cách chậm rãi và có chủ đích, chú ý đến độ chính xác, cách phát âm và sắc thái. Khi đã tự tin và hình thành trí nhớ cơ, hãy tăng dần tốc độ. Đôi lúc bạn sẽ cảm thấy thật nghịch lý khi dành cả tiếng đồng hồ chỉ cho vài ô nhịp, nhưng chính sự tập trung này sẽ giúp bạn học nhanh hơn về lâu dài.

Khi các đoạn khó đã vững vàng, hãy đưa chúng trở lại trong toàn bộ tác phẩm. Điều này giúp bạn cảm nhận được cách chúng hòa vào cấu trúc và dòng chảy chung của bản nhạc.

Cuối cùng, hãy theo dõi tiến bộ của mình. Ghi chép lại quá trình luyện tập sẽ giúp bạn nhận ra sự cải thiện, dù là nhỏ, và điều đó có thể mang lại động lực rất lớn.

Bạn có thể nghĩ rằng cách luyện này khá nhàm chán và dễ gây nản. Nếu thấy chán khi lặp đi lặp lại một đoạn, hãy chia nhỏ buổi tập. Xen kẽ giữa việc tập trung vào đoạn khó và chơi những đoạn dễ hơn để thư giãn. Sự cân bằng này giúp việc luyện tập vừa hiệu quả vừa dễ chịu.

Lợi ích của việc luyện tập có trọng tâm

Thứ nhất là hiệu quả. Khi nhắm thẳng vào những điểm yếu cụ thể, bạn sử dụng thời gian luyện tập tốt hơn. Thay vì dành hàng giờ chơi từ đầu đến cuối, bạn dồn năng lượng vào đúng nơi cần thiết.

Thứ hai, bạn sẽ dần làm chủ những mô-típ lặp lại. Nhiều tác phẩm sử dụng lại chủ đề hoặc hình tiết. Khi đã làm chủ một đoạn, các đoạn tương tự thường sẽ trở nên dễ dàng hơn, giúp bạn tiết kiệm thời gian về sau.

Thứ ba là sự tự tin khi chịu áp lực. Khi chuẩn bị cho buổi biểu diễn hoặc kỳ thi, những khoảnh khắc gây căng thẳng nhất thường nằm ở các đoạn khó. Dành thời gian cho chúng sẽ giúp bạn chơi vững vàng và an tâm hơn.

Cuối cùng, bạn xây dựng được nền tảng vững chắc. Việc đối mặt trực tiếp với những đoạn khó rèn luyện cho bạn tính kỷ luật, sự kiên nhẫn và bền bỉ – những phẩm chất không thể thiếu đối với bất kỳ nghệ sĩ piano nào muốn tiến bộ.

Áp dụng quy tắc 80/20 trong đời sống hằng ngày

Nguyên lý Pareto không chỉ dành cho piano mà còn là công cụ mạnh mẽ để tối ưu hóa nhiều khía cạnh khác của cuộc sống. Trong công việc, hãy tập trung vào những nhiệm vụ tạo ra giá trị cao nhất. Với sức khỏe, ưu tiên những thói quen có tác động lớn như vận động đều đặn và ngủ đủ giấc. Trong phát triển bản thân, hãy dành thời gian cho những hoạt động phù hợp với mục tiêu của bạn.

Quy tắc 80/20 mang đến một con đường rõ ràng để việc luyện piano trở nên hiệu quả và đáng giá hơn. Khi bạn tập trung vào những đoạn nhỏ nhưng cần nhiều công sức nhất, bạn sẽ thấy sự cải thiện rõ rệt không chỉ ở từng tác phẩm, mà còn ở trình độ chơi piano tổng thể của mình.

Vì vậy, lần tới khi ngồi xuống trước cây đàn, hãy nhớ rằng: điều quan trọng không phải là bạn luyện bao lâu, mà là bạn dồn năng lượng vào đâu. Hãy thử áp dụng và tự mình cảm nhận sự khác biệt.