Xứng Đáng Với Một Nữ Hoàng: Câu Chuyện Đằng Sau Cây Đàn Piano Mạ Vàng Của Hoàng Gia Anh

Sự ra đi của Nữ hoàng Elizabeth II vào ngày 8 tháng 9 đã được đón nhận bằng nỗi tiếc thương sâu sắc của hàng triệu người trên khắp thế giới.

Vị quân vương 96 tuổi, người trị vì lâu nhất trong lịch sử Anh, được biết đến là có mối quan tâm lớn đối với âm nhạc cổ điển (bà từng là người bảo trợ của Royal Albert Hall tại London). Một trong những cây đàn piano mà bà từng dùng để luyện tập khi còn trẻ chính là cây đại dương cầm mạ vàng tuyệt đẹp S & P Erard. Cây đàn này đã xuất hiện khá nhiều lần trong các bức ảnh về Nữ hoàng qua nhiều năm. Hãy cùng nhìn lại kỹ hơn về nhạc cụ đặc biệt này.

Đối với nhiều người, Thông điệp Giáng sinh Hoàng gia thường niên của Nữ hoàng là một sự kiện mang ý nghĩa truyền thống và thiêng liêng. Mỗi năm, các gia đình và bạn bè lại quây quần trước màn hình truyền hình, no nê sau bữa trưa Giáng sinh, và lắng nghe những lời chia sẻ của một con người có cuộc đời gắn liền với những trải nghiệm phi thường.

Trở lại năm 2018, có thể bạn đã nhận thấy một cây đàn piano mạ vàng bắt mắt được đặt gọn gàng ở góc màn hình.

Hình ảnh: Nữ hoàng Elizabeth II bên cây đàn piano năm 1856 trong bài phát biểu Ngày Giáng sinh năm 2018.

Nó đến từ đâu? Ai từng chơi nó?

Cây đàn piano này đã tồn tại hơn 150 năm. Ban đầu, nó được chế tác dành riêng cho Nữ hoàng Victoria, một người rất yêu âm nhạc, giống như phu quân của bà là Hoàng thân Albert. Cả hai đều chơi piano; Nữ hoàng Victoria còn hát, còn Hoàng thân Albert thì chơi organ. Âm nhạc giữ vai trò trung tâm trong đời sống của họ; họ thường xuyên chơi các bản chuyển soạn overture và giao hưởng.

Nhà soạn nhạc Felix Mendelssohn đã nhiều lần là khách mời tại Cung điện Buckingham, thậm chí còn chuyển soạn một số tác phẩm nổi tiếng trong tuyển tập Songs Without Words – những tiểu phẩm piano giàu chất trữ tình – thành phiên bản bốn tay dành cho Nữ hoàng Victoria và Hoàng thân Albert. Mendelssohn cũng chính là nhà soạn nhạc được Nữ hoàng Victoria yêu thích nhất.

Cây đàn được chế tác năm 1856 bởi công ty S & P Erard. Trước đó, trong thế kỷ 18, hãng này từng là nhà cung cấp cho giới quý tộc Pháp (bao gồm cả những đơn đặt hàng dành cho cựu Hoàng hậu Pháp Marie-Antoinette). Erard luôn đi đầu trong thiết kế piano, và đàn của họ được sử dụng bởi nhiều pianist vĩ đại như Liszt và Mendelssohn. Cây đàn dành cho Nữ hoàng Victoria tích hợp một phát minh tương đối mới của người sáng lập hãng, Sébastien Erard, gọi là cơ chế double escapement. Cơ chế này cho phép lặp lại nhanh cùng một phím, mở đường cho những màn trình diễn solo mang tính kỹ thuật và điêu luyện hơn.

Bên cạnh công nghệ mang tính cách mạng, cây đàn còn là biểu tượng của truyền thống: lớp vỏ mạ vàng được lấy cảm hứng từ một cây đàn cũ hơn từng thuộc sở hữu của Nữ hoàng Victoria. Phần vỏ, với các họa tiết thiên thần và khỉ đang chơi nhạc cụ, đã được mở rộng để bao bọc cây đàn mới.

Một kỷ nguyên mới

Hình ảnh: Nữ hoàng Elizabeth chơi một cây đàn piano khác tại Cung điện Buckingham, năm 1946.

Cả Nữ hoàng Elizabeth và em gái của bà, Công chúa Margaret, đều chơi piano rất chăm chỉ khi còn trẻ, trong đó Margaret là người gắn bó nhiều hơn. Hai chị em được chính Hoàng Thái hậu dạy piano. Trong thời kỳ chiến tranh, họ còn được học dưới sự hướng dẫn của nghệ sĩ organ thường trú tại Nhà nguyện St George.

Về sau, Nữ hoàng dần chuyển sự quan tâm của mình sang những sở thích khác như thiên nhiên, những chú chó và đua ngựa.

Con trai bà, Vua Charles III, đã giữ cương vị Chủ tịch Royal College of Music gần bốn thập kỷ và luôn là người ủng hộ mạnh mẽ cho âm nhạc cổ điển.

Cây đàn này đáng giá bao nhiêu?

Những cây piano S & P Erard cùng thời kỳ từng được bán với mức khoảng 138.000 bảng Anh. Tuy nhiên, với thiết kế đặc biệt tinh xảo và giá trị lịch sử to lớn, cây đàn này hoàn toàn có thể đạt mức cao hơn rất nhiều.

Cây piano tuyệt mỹ và mang tính cách mạng này thực sự là một nhạc cụ ngoạn mục với một câu chuyện độc nhất vô nhị.

Bạn có thể xem trọn bộ hình ảnh cận cảnh của cây đàn tại đây.

Ngoài ra, hãy xem pianist Stephen Hough trình diễn trực tiếp trên cây piano mạ vàng tại BBC Proms 2019 ở Royal Albert Hall, London, trong video dưới đây.

Ảnh chính: Cây đại dương cầm năm 1854 của Nữ hoàng Elizabeth II, được chế tác cho Nữ hoàng Victoria bởi Erard of London, tại Cung điện Buckingham, London.