10 Mẹo Luyện Tập Piano Khi Bạn Chỉ Có 10 Phút

1. Cam kết

Hãy duy trì lịch luyện tập hằng ngày đều đặn trong mọi hoàn cảnh, ngay cả khi bạn mệt mỏi hoặc không có hứng tập. Điều quan trọng nằm ở sự cam kết và tính đều đặn, chứ không phải ở thời lượng luyện tập. “Ít nhưng thường xuyên” sẽ giúp bạn tiến bộ nhiều hơn so với việc tập quá nhiều trong một ngày rồi bỏ hẳn vài ngày sau đó. Bạn có thể thấy thuận tiện hơn nếu dành một chút thời gian vào đầu ngày và thêm một lần nữa vào buổi tối – miễn là phù hợp với bạn.

2. Đặt mục tiêu

Đó có thể là những mục tiêu ngắn hạn, chẳng hạn bạn muốn đạt được điều gì trong buổi luyện tập này, hoặc đến cuối tuần sẽ hoàn thành được điều gì. Bạn cũng có thể cân nhắc việc hướng tới một kỳ thi hoặc tham gia một festival âm nhạc vào mùa hè. Việc đặt ra thời hạn để biểu diễn trước người khác (có thể là giáo viên, một người bạn), hoặc thậm chí là một buổi “hẹn” với thiết bị ghi âm, đều rất hữu ích. Nghe lại chính mình là một trải nghiệm mở mang cả tai lẫn mắt, và thỉnh thoảng thực hiện điều này sẽ cực kỳ có giá trị.

“Ít nhưng thường xuyên” sẽ giúp bạn đạt được nhiều hơn so với việc tập quá nhiều trong một ngày rồi không làm gì trong vài ngày tiếp theo.

3. Tổ chức

Hãy chia nhỏ những việc cần làm thành các phần rõ ràng, như gam và kỹ thuật, tác phẩm, đọc nhạc nhanh, v.v. Bạn có thể thấy việc ghi chép nhật ký luyện tập rất hữu ích. Một bảng theo dõi gam cũng là một ý tưởng hay. Sự tập trung là chìa khóa. Các nhà khoa học đã chỉ ra rằng chúng ta học hiệu quả nhất khi toàn bộ sự chú ý của trí óc được dồn vào nhiệm vụ đang làm. Hãy giải phóng không gian luyện tập khỏi tiếng ồn, sự gián đoạn và những yếu tố gây xao nhãng – tắt điện thoại đi!

4. Tách riêng các đoạn khó

Trong mỗi tác phẩm thường chỉ có một hoặc hai chỗ thực sự “khó nhằn” cần được quan tâm và luyện tập nhiều hơn. Hãy xác định chúng và đánh dấu trong bản nhạc. Khi đã làm chủ được những đoạn này, bạn có thể xóa dấu đi. Nếu chỉ có mười phút, hãy bắt đầu buổi luyện tập bằng cách làm việc riêng với những ô nhịp đó. Quay lại chúng nhiều lần trong ngày, thậm chí có thể “ghé piano” chỉ để chơi những đoạn này (thời gian quảng cáo trên TV cũng là lúc lý tưởng!). Một điều nữa: đừng lúc nào cũng bắt đầu tác phẩm từ đầu. Hãy chia nhạc thành các phần và mỗi ngày bắt đầu từ một phần khác nhau. Nếu không, bạn sẽ luôn nhớ phần đầu tác phẩm tốt hơn phần cuối, và chương đầu tốt hơn chương cuối.

5. Tinh thần nghề nghiệp

Hãy học cách luyện tập có phương pháp và tiến bộ từng bước một. Hãy nghĩ luyện tập như là tiết kiệm hoặc đầu tư, còn biểu diễn là tiêu dùng. Giữa hai hoạt động này cần có sự cân bằng. Ngay cả một tác phẩm bạn đã hoàn thiện cũng cần được chăm sóc và chú ý thường xuyên. Hãy tưởng tượng một chiếc xe mới tinh vừa rời khỏi showroom: nó sáng bóng, động cơ được tinh chỉnh hoàn hảo, các bình đều đầy. Sau một thời gian ngắn, bạn sẽ cần đổ thêm xăng, lau kính chắn gió và bảo dưỡng động cơ. Với các tác phẩm âm nhạc cũng vậy, chúng cần được “chỉnh sửa” và bảo trì liên tục. Khi bạn phát triển được tinh thần nghề nghiệp, bạn sẽ tận hưởng công việc này và cảm thấy vô cùng tự hào, thỏa mãn.

“Nếu bạn luôn giữ nguyên một cách bấm ngón mỗi lần luyện tập, bạn sẽ dần hình thành thói quen cơ bắp – những phản xạ không cần suy nghĩ có ý thức.”

6. Bấm ngón

Hãy viết bấm ngón và kiên trì với nó. Thử một vài phương án rồi chọn cách bấm phù hợp nhất với bàn tay của bạn, đồng thời nhớ rằng bấm ngón trong các ấn bản in chỉ mang tính gợi ý. Luôn để một cây bút chì bên piano và ghi bấm ngón trực tiếp vào bản nhạc. Nếu bạn giữ nguyên cùng một bấm ngón trong mỗi lần luyện tập, bạn sẽ dần hình thành thói quen cơ bắp – những phản xạ không cần suy nghĩ có ý thức. Các ngón tay của bạn sẽ tự động đi đúng chỗ! Nghệ sĩ piano hòa nhạc người Anh Margaret Fingerhut, người xuất hiện trên trang bìa Pianist số 143, là một người tin tưởng tuyệt đối vào việc trung thành với bấm ngón đã chọn.

7. Ba chữ S

Nếu phải đề xuất một công thức thành công duy nhất, thì đó chính là công thức này, được chúng tôi học từ cộng tác viên quen thuộc của Pianist là Graham Fitch: Slowly, Separately, Sections (Chậm rãi, Tách tay, Theo đoạn). Hãy luyện tập thật chậm, thậm chí chậm hơn nữa, và bắt đầu với những đoạn rất nhỏ được lặp lại nhiều lần. Sự lặp lại sẽ hình thành thói quen. Graham thích áp dụng cách một ô nhịp cộng thêm một nốt, lặp lại ít nhất ba lần. Sau đó chuyển sang ô nhịp tiếp theo (bắt đầu từ nốt bạn vừa kết thúc) và cũng lặp lại ba lần. Khi đã quen dần với các nốt, bạn có thể tăng độ dài của các đoạn.

Luyện từng tay riêng biệt cũng là điều không thể thiếu, đặc biệt là tay trái. Khi làm việc theo cách này, bạn cần lắng nghe một cách tập trung và liên tục tự đánh giá kết quả của mình: đúng hay sai, đều hay không đều, thoải mái hay gượng gạo, v.v. Hãy học cách trở thành giáo viên của chính mình.

8. Luyện tập và chơi liền mạch

Hãy nhớ rằng “luyện tập tạo nên sự vĩnh viễn” – bất kỳ nốt sai, bấm ngón không tốt hay vấp váp nào bạn lặp đi lặp lại đều sẽ sớm ăn sâu và gần như không thể sửa được về sau. Hãy cố gắng cưỡng lại cám dỗ chơi liền mạch cả tác phẩm cho đến khi bạn đã xây dựng được nền tảng vững chắc. Chỉ khi đã làm đủ “Ba chữ S”, bạn mới nên xen kẽ giữa việc chơi liền mạch và quay lại luyện tập chậm rãi, cẩn thận. Hãy có thêm những tác phẩm khác để chơi liền mạch – những tác phẩm bạn đã học xong, hoặc những bản nhạc đơn giản hơn mà bạn có thể xử lý dễ dàng.

9. Chế độ cân bằng

Hãy chọn các tác phẩm đến từ nhiều thời kỳ và phong cách khác nhau, đồng thời cân nhắc cả những tác phẩm mang màu sắc phổ thông. Khám phá những vùng đất âm nhạc chưa quen thuộc có thể mang lại nhiều cảm hứng, và việc thử thách bản thân bằng những tác phẩm ngoài “vùng an toàn” luôn rất tốt. Chơi piano đôi khi là một hành trình đơn độc – vì thế, kết hợp với người khác để chơi song tấu có thể là một trải nghiệm vô cùng bổ ích.

10. Tìm giáo viên

Hãy tìm một giáo viên piano chuyên nghiệp, có trình độ, để hỗ trợ và đồng hành cùng bạn. Bạn có thể sử dụng các tổ chức nghề nghiệp như EPTA để tìm giáo viên trong khu vực của mình. Có giáo viên chuyên dạy trẻ em, cũng có người nhiều kinh nghiệm với học viên trưởng thành. Nếu bạn là người lớn mới bắt đầu, hoặc quay lại với piano sau một thời gian dài, giáo viên của bạn chắc chắn sẽ trân trọng sự dũng cảm khi bạn quyết định đi học.