Những Mẹo Để Hiểu Về Key Bed Của Piano

Key bed vẫn là một điều bí ẩn đối với nhiều người, bởi nó nằm ẩn bên dưới phần duy nhất của phím đàn mà ta nhìn thấy được, đó là bề mặt phím. Thực chất, key bed là thuật ngữ dùng để mô tả phần thấp nhất của phím đàn, khu vực nằm sau cơ chế double escapement của bàn phím. Đây là nơi bạn cảm nhận được một “cú giật” khi nhấn phím (cảm giác này rõ rệt hơn trên đàn grand piano).

Nhưng làm thế nào để đưa khái niệm này vào việc luyện tập hằng ngày? Và liệu chúng ta có nên đi sâu vào đó không? Nhiều người cho rằng không nên, thậm chí còn có ý kiến cho rằng việc chơi “ăn” xuống key bed có thể gây căng thẳng và dẫn đến chấn thương. Tuy nhiên, điều đó chỉ xảy ra khi khái niệm về căng và thả không được thiết lập hoặc chưa được hiểu đầy đủ.

Dưới đây là một vài ý tưởng để khám phá.

Level 1

Có nhiều kiểu touch hữu ích khi chơi piano, tương ứng với các “level” khác nhau của phím đàn. Level đầu tiên là một dạng articulation nhẹ, có thể gọi là articulation trên “bề mặt” phím. Cách chạm này rất hữu ích cho staccato nhẹ, finger staccato, hoặc âm thanh rời rạc cần thiết trong nhiều đoạn chạy nhanh, đòi hỏi cảm giác mong manh, đặc biệt hiệu quả ở khu vực cao, hay treble, của bàn phím.

a) Bắt đầu bằng cách chơi một gam với finger staccato, cho phép các ngón tay nhanh chóng “lướt” trên phím với chuyển động hướng vào trong, rồi rời phím ngay lập tức.

b) Sau đó, chơi lại đoạn nhạc bằng touch legato, để các ngón tay thực sự “chạy” trên phím đàn. Hãy cố gắng chơi mà không “đáp” xuống bất kỳ điểm nào, loại bỏ mọi điểm nhấn, gồ ghề hay “cú giật”, tạo nên các gam trơn tru lướt nhẹ trên bề mặt phím.

Level 2

Level thứ hai cũng đòi hỏi articulation khá nhẹ, phù hợp cho việc luyện tập và trình diễn gam cũng như arpeggio. Các level của key bed không liên quan nhiều đến độ lớn âm thanh, mà gắn chặt hơn với tính chất và cảm giác của âm. Để khám phá touch sâu hơn một chút, hãy chơi lại một hoặc hai gam, lần này cho phép các ngón tay đi sâu hơn vào phím, nhưng vẫn hướng đến những gam sáng, rõ ràng, tránh trở nên quá nặng, dính hoặc bị “kẹt” trong phím.

Level 3

Level thứ ba tập trung vào một articulation rõ ràng hơn, sâu hơn và chắc chắn hơn, phù hợp cho các đoạn hợp âm và những phần cần độ dày và cường độ nhất định. Các ngón tay cần cứng cáp hơn khi sử dụng touch này. Hãy đảm bảo phần thân trên được thư giãn, cổ tay linh hoạt, và cho phép các ngón tay làm việc khá sâu trong phím khi chơi gam “luyện tập” của bạn. Một touch chắc hơn sẽ tạo ra âm thanh mạnh mẽ hơn, và lý tưởng nhất là âm thanh này phải đồng đều trên từng nốt của gam.

Level 4

Level thứ tư, và có lẽ là level cuối cùng, nằm ở đáy phím. Đây là khu vực sau cơ chế double escapement quen thuộc của bàn phím, cơ chế cho phép nghệ sĩ piano lặp lại một nốt nhanh mà không cần nhả phím hoàn toàn. Cơ chế escapement này được cảm nhận qua “cú giật” mà ngón tay nhận biết khi nhấn phím hoàn toàn, tức là với lực nặng.

Đàn upright, các cây grand cũ và piano điện thường không có “cú giật” này (hoặc rất khó cảm nhận), vì vậy người chơi phải tưởng tượng nó để có thể chơi xuống key bed, điều hoàn toàn có thể thực hiện được. Tôi khuyến khích tất cả học viên của mình khám phá khu vực này của phím một cách cẩn thận, và trên thực tế, họ thường luyện tập “nặng” trong phần lớn thời gian luyện đàn. Lý do là vì đây là một phương pháp cực kỳ hiệu quả để xây dựng ngón tay chắc khỏe, khả năng kiểm soát nhịp điệu và tạo ra âm sắc dày, giàu.

Để luyện tập theo phương pháp này, phần thân trên cần linh hoạt, các chuyển động xoay cổ tay (hoặc cơ chế căng và thả) cần được kết hợp, và việc luyện tập phải diễn ra chậm rãi, bởi cách này phát huy hiệu quả nhất trong chế độ luyện chậm. Khi đã áp dụng thuần thục, bạn có thể quay lại tempo nhanh hơn và làm nhẹ touch để đạt được sự đều đặn và chắc chắn về nhịp.

Tuy nhiên, trong khi biểu diễn, bạn hoàn toàn có thể và nên sử dụng đáy phím cho một số đoạn nhất định để tạo âm sắc vững chắc, đặc biệt hữu ích khi chơi cùng dàn nhạc.

Level 5

Một bài tập thú vị là chọn một tác phẩm có nhiều tuyến giai điệu khác nhau nhằm tạo ra các “lớp” âm thanh. Hãy gán cho mỗi tuyến giai điệu một “lớp” âm thanh key bed khác nhau và hình dung màu sắc âm thanh cần thiết cho từng lớp. Sau đó, chơi đoạn nhạc chậm rãi, áp dụng những âm sắc đó để bạn có thể nhận thức rõ các lớp âm thanh khác biệt và cách chúng được sử dụng hiệu quả trong “hộp công cụ” kỹ thuật chơi piano của mình.

Xem thêm sản phẩm Đàn Piano.

Xem thêm sản phẩm Guitar Điện.

Xem thêm sản phẩm Guitar Acoustic.

Xem thêm sản phẩm Guitar Classic.

Xem thêm sản phẩm Guitar Pedal.

Xem thêm sản phẩm Amplifier.