Những Lời Khuyên Hàng Đầu Của Gabriela Montero Về Cách Sáng Tác Tác Phẩm Piano Của Riêng Bạn

1. Hãy suy nghĩ về việc ý tưởng âm nhạc của bạn ra đời ở đâu, vì sao và bằng cách nào

Mặc dù danh mục các tác phẩm được ký âm của tôi vẫn còn khá khiêm tốn (một concerto piano, một tác phẩm giao hưởng – thơ cho piano và dàn nhạc, một tác phẩm cho violin và piano, và “Babel” cho piano cùng dàn dây thính phòng), tôi có thể nói rằng mình đã sáng tác hàng nghìn tác phẩm. Bởi theo trải nghiệm của tôi, ứng tác và sáng tác có mối quan hệ gần gũi đến mức gần như không thể phân biệt.

Tôi nói điều này để bạn không chỉ nghĩ đến các quy trình lý thuyết của việc ký âm và xây dựng kiến trúc âm nhạc, mà – từ rất lâu trước khi nốt nhạc đầu tiên được viết ra – hãy tự hỏi: ý tưởng âm nhạc ấy xuất hiện ở đâu, vì sao nó xuất hiện, và nó hình thành như thế nào.

Hãy xem bên dưới cảnh Gabriela Montero ứng tác trên một giai điệu do khán giả tại Hong Kong đưa ra!

2. Một tác phẩm khởi đầu như một trải nghiệm cần được tồn tại trong không gian âm nhạc theo thời gian thực

Nó di chuyển từ đầu óc tôi, trái tim tôi, ký ức, nỗi sợ và hy vọng của tôi, qua mười ngón tay – những kênh dẫn mang nó đến sự sống. Đó là một xung điện. Vậy rốt cuộc tôi đang nói đến điều gì? Ẩn dụ. Cuộc sống. Trải nghiệm. Nhu cầu thể hiện nhiều hơn một mô-típ âm nhạc ngẫu nhiên; nhu cầu diễn đạt, trong hiện tại, một trải nghiệm thi vị, nhân văn và mang dấu ấn cá nhân thông qua âm thanh.

3. Trước khi tạo nên hình thức, hãy tự hỏi bạn có thể thể hiện bằng âm nhạc một ký ức, cảm xúc, ý tưởng hay bầu không khí cụ thể như thế nào

Hãy để nó sống trong bạn như một tuyên ngôn mô tả chính con người bạn hoặc một hoàn cảnh bạn đang trải qua ngay lúc này.

Với tôi, quá trình ký âm và đưa một ý tưởng âm nhạc lên trang giấy đến sau trạng thái chiêm nghiệm ban đầu ấy, nơi trí tưởng tượng tồn tại không ranh giới. Hình thức cho phép chúng ta gom cái vô định ấy thành một câu chuyện mạch lạc, nhưng chính tia lửa cảm hứng có trước khoảnh khắc hình thức đó, và điều thúc đẩy chúng ta tìm thấy sức sống âm nhạc trong những khuôn khổ ấy, mới là điều khiến tôi quan tâm hơn cả.

Hãy đến với nhạc cụ của bạn và, gạt bỏ tiếng nói phê phán bên trong, để hạt mầm sáng tạo ấy chiếm lấy bạn. Hãy thu âm lại và lắng nghe. Hoặc bạn sẽ bị lay động và tò mò muốn xem nó có thể phát triển ra sao, hoặc không. Bạn cần cảm nhận được một phản ứng mang tính bản năng, thứ sẽ dẫn dắt bạn tự hỏi liệu trong hành động tự phát đó có ẩn chứa một tuyên ngôn đủ ý nghĩa để theo đuổi hay không. Lúc này, bạn đã sẵn sàng bắt tay vào làm việc với chất liệu của mình.

4. Đừng sợ khám phá những hòa âm khác thường và nhiều phong cách đa dạng

Với tư cách là nghệ sĩ piano, chúng ta có may mắn được làm việc với một nhạc cụ cho phép vô hạn màu sắc và khả năng hòa âm. Đừng sợ thử nghiệm những hòa âm khác thường và nhiều phong cách khác nhau. Đừng sợ dồn công sức phát triển một tác phẩm rồi cuối cùng lại quyết định gác nó sang một bên.

Hành động khám phá sáng tạo sẽ dẫn đến những phát hiện cá nhân và sự thấu hiểu sâu sắc hơn về mối quan hệ giữa trí tưởng tượng và kỹ năng.

5. Một câu chuyện có thể truyền cảm hứng cho bạn…

Tôi có một người bạn rất thân, là một nhà điêu khắc tự học tuyệt vời. Một ngày nọ, anh tham dự một lớp masterclass với một bậc thầy người Ý, làm việc với đá cẩm thạch. Lớp học kéo dài năm ngày.

Ngay ngày đầu tiên, anh được giao một khối đá cẩm thạch lớn, hình vuông. Trước sự kinh hoàng của vị bậc thầy, anh cầm dụng cụ lên và bắt đầu đục đẽo. Không bản vẽ, không kế hoạch. Vị thầy nói rằng anh đang lãng phí thời gian và một khối đá quý giá. Nhưng qua từng ngày, một bức tượng bán thân tuyệt đẹp dần hiện ra từ khối đá, cho đến khi cuối cùng vị thầy phải thừa nhận rằng học trò của mình là một thiên tài.

Ông hỏi bạn tôi: “Quy trình của anh là gì, nếu anh không phác thảo trước thứ mình định tạc?” Bạn tôi chỉ đơn giản trả lời: “Tôi chỉ thấy cô ấy ở trong đó, và việc của tôi là giải phóng cô ấy ra thôi!”

Trí tưởng tượng dẫn dắt kỹ năng, cùng làm việc với nhau trong sự hài hòa hoàn hảo. Với tôi, đó là một cách rất hay để nhìn nhận nghệ thuật sáng tác.