Hướng Dẫn Chơi Sonatina Tông Sol Của Beethoven

Melanie Spanswick hướng dẫn từng bước cách chơi chương I của Sonatina tông Sol, Anh 5 No 1 của Beethoven

Không có bằng chứng xác thực cho thấy Beethoven là tác giả của bản Sonatina nhỏ nhắn, duyên dáng này. Tuy nhiên, tác phẩm được tìm thấy trong các bản thảo của ông sau khi qua đời vào năm 1827 và được xuất bản dưới tên ông vài năm sau đó, cùng với một bản Sonatina “đôi” ở tông Fa trưởng. Cả hai Sonatina đều gồm hai chương ngắn gọn.

Chương Allegro ở tông Sol trưởng này mang đầy đủ những đặc trưng của phong cách Cổ điển sơ kỳ: đệm Alberti, các câu chạy gam, kết cấu mỏng và cảm giác tông rất rõ ràng. Dù tốc độ được ghi là moderato, chương nhạc sẽ trôi chảy và tự nhiên nhất ở khoảng ♩ = 120 nhịp/phút.

Cấu trúc của chương nhạc là hình thức sonata rút gọn

Tác phẩm gần như hoàn toàn được xây dựng từ các câu nhạc bốn ô nhịp: trình bày, phát triển (từ ô nhịp 9), tái hiện (ô nhịp 17) và coda (ô nhịp 25). Beethoven sử dụng chất liệu chủ đề vô cùng tiết kiệm: chỉ từ một ý nhạc duy nhất (xuất hiện ngay đầu tác phẩm), toàn bộ chương nhạc được hình thành.

Bắt đầu luyện từng tay riêng

Giai điệu tay phải đòi hỏi cách đặt ngón cẩn thận (một số gợi ý đã được đánh dấu trong bản tổng phổ ở số 93) để các nốt được đặt chính xác, tránh việc đổi vị trí tay quá nhiều hay sử dụng các ngón dao động không cần thiết.

Ví dụ, ở ô nhịp 2, phách 2–3–4 là hình rải hợp âm Sol trưởng. Đoạn này sẽ hiệu quả hơn nếu giữ nguyên vị trí tay trong thế hợp âm chủ.

Ô nhịp 2

Hãy bắt đầu bằng cách đặt hợp âm Sol trưởng: nốt Sol cao bằng ngón 5, Rê bằng ngón 3, Si bằng ngón 2 và Sol thấp bằng ngón cái, giống như khi bấm hợp âm Sol trưởng. Giữ nguyên thế tay này khi chơi các cặp móc đôi ở ô nhịp 2, rồi chuyển sang ngón 3 cho nốt Đô ở đầu ô nhịp 3.

Khi các ngón luôn giữ gần phím và ở đúng vị trí, bạn sẽ hạn chế được nốt sai cũng như các chuyển động thừa.

Các dấu luyến ngắn giúp tạo hình cho giai điệu

Những dấu luyến ở ô nhịp 2 và 7 gợi ý cách chơi theo kỹ thuật “rơi – lăn” của cổ tay. Chẳng hạn, ô nhịp 7 có bốn dấu luyến đặt trên các cặp móc đơn.

Ô nhịp 7

Khi bắt đầu nốt Sol bằng ngón 5, hãy thả cổ tay xuống; khi nối sang nốt Rê bằng legato, lăn cổ tay lên trên và nhấc hẳn khỏi nốt Sol. Giữa nốt Rê và nốt tiếp theo (Mi) nên có một khoảng ngắt rất nhẹ, vì đây là điểm bắt đầu của cặp nốt kế tiếp.

Áp dụng cùng kỹ thuật này cho các chỗ lặp lại cách diễn tấu đó trong toàn bộ chương nhạc. Ngoài ra, cần chú ý các dấu luyến ngắn khác, như tay phải ở ô nhịp 1 (phách 3–4) và ô nhịp 3 (phách 3–4).

Giai điệu có nhiều nốt hoa mỹ acciaccatura

Acciaccatura là nốt trang trí nhỏ có gạch chéo, được chơi rất nhanh, với trọng tâm đặt vào nốt chính phía sau. Ở ô nhịp 1, phách 3, acciaccatura là nốt Si chuyển sang La.

Ô nhịp 1

Cách luyện hiệu quả là tập chậm, ban đầu chơi hai nốt đều nhau và nhấn nhẹ cả hai. Dùng cách đặt ngón 3–2 như gợi ý ở ô nhịp 1, sau đó giảm dần lực ngón, chơi nốt Si thật nhanh và “dựa” nhẹ vào nốt La. Một acciaccatura nhẹ nhàng, linh hoạt sẽ góp phần tạo nên đường giai điệu thanh lịch và duyên dáng.

Chuyển sang các đoạn chạy gam ở ô nhịp 10–15

Những đoạn này cần articulation rõ ràng, sạch sẽ. Một số chỗ đòi hỏi đổi vị trí tay linh hoạt với sự hỗ trợ của cổ tay (ví dụ ô nhịp 10, phách 1–2). Hãy tách riêng từng đoạn, xác định mô hình nốt và cách đặt ngón trước khi ghép lại.

Ô nhịp 10

Tay trái đệm giai điệu bằng hợp âm và mô hình Alberti

Các hợp âm cần được chơi nhẹ và mềm. Mô hình lặp gồm hai nốt trắng và một nốt đen (xuất hiện từ ô nhịp 1–2 trở đi) nên được nối liền thành legato mượt mà, không có khoảng hở trong âm thanh. Lắng nghe kỹ để cân bằng âm lượng, bảo đảm các nốt trong hợp âm vang lên đồng đều, tránh sự chênh lệch về âm sắc hay lực đánh.

Những chuỗi nốt đen đơn lẻ (chẳng hạn đoạn kết câu đầu ở ô nhịp 7–8) nên chơi non-legato để tạo cảm giác tinh tế đúng chất Cổ điển.

Ô nhịp 7–8

Mô hình Alberti cần cách luyện tập riêng

Ví dụ đầu tiên xuất hiện ở ô nhịp 5–6.

Ô nhịp 5–6

Hãy chơi tất cả các nốt trong ô nhịp cùng lúc như một hợp âm để làm quen với hình dạng và cách đặt ngón. Khi đã quen, hãy chơi lại theo đúng tiết tấu, với cổ tay thả lỏng và chú ý đặt từng nốt chính xác.

Mô hình này hầu như luôn yêu cầu nốt trên cùng (ngón cái) nhẹ hơn, còn các nốt thấp có trọng lượng hơn. Ở ô nhịp 5, các nốt Sol–Si–Sol–Rê ở âm khu thấp cần rõ ràng, trong khi các nốt Rê và Fa tự nhiên nên mềm hơn.

Trong phong cách này, sự cân bằng tổng thể thường ưu tiên giai điệu tay phải, tay trái chỉ đóng vai trò nền nhẹ nhàng.

Khi ghép hai tay, hãy giữ nhịp ổn định

Ở phong cách Cổ điển sơ kỳ, mọi nốt cần được đặt đúng vị trí, không vội vàng cũng không kéo chậm nhịp. Ban đầu, hãy đếm từng móc đơn thành tiếng khi chơi, sau đó dùng máy đếm nhịp đặt theo móc đơn.

Giai điệu cần có âm sắc sâu và đầy đặn hơn

Điều này đặc biệt quan trọng ở phần coda (từ ô nhịp 25 trở đi), nơi âm nhạc nên dần tăng cường độ để hướng tới kết thúc.

Từ ô nhịp 25 trở đi

Hãy để các hợp âm trong ba ô nhịp cuối cùng giãn rộng và dần tan vào không gian, đồng thời giữ nốt trắng kép cuối cùng lâu nhất có thể.

Xem thêm sản phẩm Đàn Piano.

Xem thêm sản phẩm Guitar Điện.

Xem thêm sản phẩm Guitar Acoustic.

Xem thêm sản phẩm Guitar Classic.

Xem thêm sản phẩm Guitar Pedal.

Xem thêm sản phẩm Amplifier.